از خرید و فروش آثار تا دیداری غیر منتظره

آتلیه کوچک مجتبی رستمی

بعد از اجاره‌ی مترو و با شرایطی که هنرمند برای کار در پیش داشت یکی از خاطرات و تجربه‌های کاری خوب که در حدود 10 سال کاری او در گالری بهشت برایش پیش آمد این بود که تجربه‌ی کار مستقیم با مردم شاید برای هر هنرمندی لازم باشد. خیلی از هنرمندان هستند که در آتلیه خود مشغول به کار هستند و فعالیتی دارند که خروجی این کارها معمولا در گالری‌ها چه داخل و چه در خارج از کشور به نمایش گذاشته می‌شود. فاصله بین گالری و آتلیه هنرمند یک دوره تکراری محسوب می‌شود که هنرمند در گالری شخصی‌اش به کار می‌پردازد و در گالری انتخابی و مخصوص به خود از آثارش رو نمایی می‌کند و گالری‌دار و مشتری‌های گالری هم، همسو و همفکر با هنرمند هستند. آنهایی که به صورت حرفه‌ایی در حیطه‌ی هنر مشغول به کار هستند می‌دانند که گالری ها بیشتر روی معرفی و فروش آثاری کار می‌کنند که مشتری آن را دارند. در این میان سلیقه گالری‌دار مطرح می‌شود که با یه تعداد هنرمندی کار می‌کنند که مجموعه آثار آن‌ها را می‌پسندند. این مرحله از کار به یک مسئله‌ی روانشناسی بر می‌گردد که وقتی هنرمند روی یک مورد خاصی مشغول باشد و به آن به پردازد در بقیه موارد ذهنش آنقدر که باید فعال نمی‌شود.

وقتی مجتبی رستمی گالری بهشت را در یک فضای کاملا عمومی داشت و ورود به گالری و بازدید از آثار را برای عموم آزاد گذاشته بود. به مراتب همه آدمها از جمله هنرمند، دکتر، مهندس، کارمند، کارگر، خانم‌های خانه‌دار و کارمند حتی دانش آموزان در آنجا حضور پیدا می‌کردند و نظر خود را بیان و با هنرمند به اشتراک می‌گذاشتند. این اتفاق به خودی خود در بعضی مواقع تاثیر بسزایی بر افکار و آثار هنرمند داشت و در مواقع دیگر یک نظر عامه پسندانه ولی شیرین به حساب می‌آمد. جذابیت این کار از دیدگاه روانشناسی آنجا بود که هنرمند با نحوه برخورد هرکدام از اقشار جامه به هنگام مواجهه با آثارش آشنا می‌شد. همین موضوع سبب شد که بعدها طیف کاری هنرمند گسترده تر از قبل شود. به عبارتی باعث شد تا فضاهای مختلف را درک و جذب کند همچنین در ژانرهای مختلف کار کند.

در ادامه باید یادآور شد چون فضای متروی شهید بهشتی نزدیک خیابان عباس آباد بود و در آن زمان شرکت‌های مختلفی در خیابان عباس آباد فعالیت داشتند. یکی از مسائلی که برای او حائز اهمیت ساعت کاری شرکت‌ها که صبح بود و هنرمند صبح ها در مدارس کلاس داشت و تدریس میکرد، به همین خاطر صبح‌ها در مترو حضور نداشت و ساعتی که شرکت‌ها تعطیل می‌شدند که حدودا نزدیک به ظهر بود او به آتلیه می‌آمد و تا آخر شب در آنجا مشغول به کار بود. در این روند هنرمند برخوردی با کارکنان شرکت‌ها نداشت، اما به واسطه‌ی شماره‌ی تماسی که گذاشته‌بود، معمولا این دسته از دوستداران هنر بعداز ظهرها به آتلیه هنرمند مراجعه می‌کردند و خرید خود را انجام می‌دادند و تاکید آن‌ها در انتخاب تابلوهایشان که مثلا این اثر را می‌خواهم که برای من باشد سبب شد تا طیف گسترده‌ایی از شرکت‌های آن منطقه مشتری‌های آثار من شوند. بعضی از آن‌ها کار سفارشی می‌خواستند و بعضی دیگر از بین تابلوهای آماده اثر مورد نظر را انتخاب کرده و می‌خریدند. گروه دیگری که هنرمند روزانه با آن‌ها خیلی سر و کار داشت خانم‌های خانه داری بودند که برای خرید بیرون می‌آمدند و در مقابل آتلیه هنرمند می‌ایستادن و در مورد آثار با او شروع به صحبت می‌کردند، بعضی از آن ها در کلاس‌های هنری مجتبی رستمی شرکت می‌کردند و بعضی دیگر در مورد کارهای نقاشی خود از هنرمند مشاوره می‌گرفتند که در این خصوص، جهت راهنمایی با اشتیاق به آن‌ها کمک می‌کرد.

در این میان یک روز که هنرمند مشغول کار و ساخت و ساز یکی از تابلوهایش با ابعاد 120 در 150در گالری بهشت مترو شهید بهشتی بود. یک بازنگری در کارش بود که دو تا حیوان شیر را نمایش می‌داد که یکی ایستاده بود و دیگری در چشمه‌ایی مشغول آب خوردن بود.  وقتی داشت کار می‌کرد یک آقایی که حدودا 90 سال سن داشت و بسیار جذاب بود و سیمای زیبایی هم داشت وارد گالری شد. از هنرمند کسب اجازه کردند تا لحظاتی را کنار او بنشینند و نظاره‌گر کار او باشند و هنرمند با اشتیاق بسیار او را به خوردن چای و یک گفتگو دعوت کرد. آقای 90 ساله که هنرمند به دلیل مشغله بسیار اسمش را فراموش کرده است اصرار بر این داشت که مجتبی رستمی به کار کردن خود ادامه دهد و نمی‌خواست که مزاحم نقاشی کردن او شود. با این حال علاقه قلبی هنرمند بر شکل گیری یک گفتگوی دوستانه با ایشان بود و دوست داشت بداند که چه دلیل سبب شد تا او به گالری بهشت بیاید و به چه علت در آنجا حضور پیدا کرده است؟ این‌ها همه سوالاتی بود که ذهن مجتبی رستمی را با علاقه و اشتیاق درگیر خود ساخته بود. از این رو پس از اصرار بسیار آقا مجتبی رستمی پشت سه‌پایه‌اش رفت ولی بیشتر به گپ و گفت با ایشان پرداخت و هر از گاهی دست به قلم هم می‌شد. این صحبت و گفتگو حدودا یک ساعت یک ساعت و نیم به طول انجامید و سر آغازش با این سوال بود که چگونه هنرمند نقاشی را شروع کرد و ادامه داد. رنگ‌هایی که استفاده می‌کند چه هست و به چه صورت رنگ گذاری را انجام می‌دهد؟ به تدریج در پی این پرسش و پاسخ‌ها هنرمند متوجه شد که ایشان نقاش هستند و متاسفانه مجتبی رستمی اسم ایشان را بیاد ندارد که اگر در خاطرشان بود امروزه خیلی ها این نقاش را می‌شناسند. چون یکی از هنرمندان رئالیستی بودند که سالیان سال در این زمینه کار کرده بودند و به نقاشی از منظره می‌پرداختند. در حین صحبت، به یکباره از کیفشان حدود 100 تا عکس بیرون آوردند که عکس تابلوهایشان بود و هر موقع که نقاشی به اتمام می‌رسید با دوربین شخصی خود از کار عکس می‌گرفتند. وی در گفتگو با مجتبی رستمی به او گفت به دلیل کهولت سن این روزها کمتر نقاشی می کشم، احساس می کنم دیگر وقت زیادی ندارم و بیشتر به مراقبه و عبادت خداوند است. باتوجه به این حرفهای او و عکس‌هایی که نشان داد، هنرمند متوجه شد که این لطافت موجود در آثار و شکل گیری این حجم از ریزه‌کاری ها نشات گرفته از آرامش درون شخص است. مجتبی رستمی عکس‌ها را به ترتیب ورق زد و نگاه می‌کرد هرکدام دارای ساخت و ساز قوی و رنگ و روح مختص به خود بود. در این بین از ایشان پرسید که چگونه متوجه آتلیه من شدید و به سراغ من آمدید؟ ایشان در پاسخ گفتند که منزل من در نزدیکی متروی شهید بهشتی است و چند باری از اینجا گذر کرده بودم، همیشه کارهای شما را می‌دیدم و نحوه‌اجرای شما و قلم گذاریتان به دلم نشست و دلم میخواست که حضوری با هنرمند و آفریننده این حجم از لطافت و ظرافت دیدار داشته‌باشم. آن روز و دیدار با ایشان یک توفیق بزرگ برای مجتبی رستمی به حساب آمد و از ایشان خواهش کرد که باز هم به آتلیه او تشریف بیاورند، ولی خب در طی آن چند سالی که هنرمند در آنجا بود دیگر ایشان را ندید و فقط همین یکبار بود که به شکل لحظاتی زیبا و دلنشین در خاطر هنرمند نقش بست.

نویسنده: شروین‌کندری

From buying and selling works to an unexpected visit

After renting the subway and with the conditions that the artist had for work, one of the good memories and work experiences that happened to him during his 10 years of work at Behesht Gallery was that the experience of working directly with people is perhaps necessary for every artist. There are many artists who are working in their studio and have activities that the output of these works are usually displayed in galleries both inside and outside the country. The distance between the gallery and the artist’s studio is considered to be a repeated period when the artist works in his personal gallery and exhibits his works in a specially selected gallery, and the gallery owner and the clients of the gallery are the same, aligned and like-minded with the artist. Those who work professionally in the field of art know that galleries work mostly to introduce and sell works that have clients. In the meantime, the taste of the gallerist comes up, who works with a number of artists whose collection of works he likes. This stage of the work goes back to a psychological problem that when the artist is busy on a particular case and deals with it, in other cases his mind is not as active as it should be.

When Mojtaba Rostami had the Behesht Gallery in a completely public space and allowed the public to enter the gallery and visit the works. Almost all people, including artists, doctors, engineers, employees, workers, housewives and employees, even students, were present there and expressed their opinion and shared with the artist. This incident in itself had a significant impact on the artist’s thoughts and works at times, and at other times it was considered a popular but sweet opinion. The attractiveness of this work from the point of view of psychology was that the artist got to know how each of the layers of clothing interacted with his works. This caused the artist’s range of work to be wider than before. In other words, it made him understand and absorb different spaces as well as work in different genres.

In the following, it should be mentioned that Shahid Beheshti metro area was near Abbas Abad Street and at that time various companies were operating on Abbas Abad Street One of the issues that is important for him is the working hours of the companies, which were in the morning, and the artist had classes and taught in schools in the mornings, so he was not in the subway in the mornings, and when the companies closed, which was around noon, he would come to the studio. And he was working there until the end of the night. In this process, the artist did not deal with the employees of the companies, but due to the contact number he had left, usually this group of art lovers would visit the artist’s studio in the afternoons and make their purchases, and their emphasis in choosing their paintings, for example, I want this work to be for me, caused a wide range of companies in that region to become customers of my works. Some of them wanted custom work and others chose and bought the desired work from ready-made panels. Another group that the artist dealt with a lot on a daily basis were the housewives who came out for shopping and stood in front of the artist’s studio and started talking to him about the works, some of them participated in Mojtaba Rostami’s art classes and some others sought advice about their paintings from this artist, who guided them with enthusiasm.

Meanwhile, one day when the artist was working and constructing one of his paintings with dimensions of 120×150 in Behesht Gallery of Shahid Beheshti Metro. There was a review in his work that showed two lions, one standing and the other drinking in a fountain. While he was working, a man who was about 90 years old and very attractive and had a beautiful face entered the gallery. They asked permission from the artist to sit with him for a few moments and watch his work, and the artist very enthusiastically invited him to have tea and a conversation. The 90-year-old man, whose name the artist has forgotten because of his busy schedule, insisted that Mojtaba Rostami continue to work and did not want to disturb his painting.

However, the artist’s heart was interested in forming a friendly conversation with him and he wanted to know what caused him to come to Behesht Gallery and why he was there? These were all the questions that interested Mojtaba Rostami’s mind. Therefore, after Mr. Mojtaba Rostami’s insistence, he went behind his easel, but he mostly chatted with him, and from time to time he also touched his pen. This conversation lasted about an hour and an hour and a half, and it started with the question of how the artist started painting and continued. What are the colors he uses and how does he paint? Gradually, following these questions and answers, the artist realized that he is a painter, and unfortunately, Mojtaba Rostami does not remember his name. If he remembered, many people would know this painter today. Because they were one of the realist artists who had worked in this field for many years and were engaged in landscape painting. While talking, he suddenly took out about 100 photos from his bags, which were pictures of his paintings, and whenever the painting was finished, he took pictures of the work with his personal cameras. In a conversation with Mojtaba Rostami, he told him that due to his old age, he draws less these days, I feel that I don’t have much time anymore, and it is more for meditating and worshiping God. According to his words and the photos he showed, the artist realized that this tenderness in his works and the formation of this volume of small works originates from the inner peace of the person. Mojtaba Rostami flipped through the photos in order and looked at each one with a strong construction and its own color and spirit. In the meantime, he asked them how you found out about my studio and came to me. He replied that my house is near the Shahid Beheshti subway and I have passed by here several times. I always saw your works and the way you worked and your writing touched my heart and I wanted to meet the artist and the creator of this volume of tenderness and Nice to meet you. That day and meeting him was considered a great success for Mojtaba Rostami and he asked him to come to his studio again, but during the several years that the artist was there, he did not see him again and it was only once. Which was imprinted in the artist’s memory in the form of beautiful and pleasant moments.

Translate by Shaghayegh Kondory

یک درام هنری

آتلیه کوچک مجتبی رستمی برای فعالیت های هنری در جوانی

پس از اجاره‌ی آتلیه مجتبی رستمی به فکر ایجاد تغییراتی در فضای شخصی خود افتاده بود از این رو ویترین و فضای اصلی را از هم جدا کرد، به عبارتی یک دکور مناسب طراحی کرد تا کمی از حالت سادگی خارج شود. وی دو دلیل برای انجام این کار داشت، مورد اول ایجاد یک فضای امن که به دور از هیاهو و دور از دیدگان مسافران مناسب برای نقاشی کردن بود و دلیل دوم هنرجویان بهتر بتوانند یاد بگیرند و کار کنند. بعد از انجام دکور هنرمند آثار انتخابی و مورد نظر خود را بر روی ویترین گالری نصب کرد. سپس یک متن با عنوان اینکه در این آتلیه شاگرد پذیرفته می‌شود آماده کرد و اسم گالری خود را نیز بهشت گذاشت.

اتفاقات متعددی در آن دوران در آتلیه بهشت برای او افتاد، از جمله این وقایع پیش آمده هم فروش آثار پرتره با مداد رنگی که از نمایشگاه‌های قبل برای هنرمند مانده بود و آموزش به روش رنگ روغن از دیگر تفاقات مهم آن دوران به‌حساب می‌آمد. تقریبا هر روز بعد از  تدریس در مدرسه به سرعت خودرا به آتلیه بهشت که واقع در متروی شهید بهشتی بود می‌رساند و تا ساعت 10 شب در آنجا مشغول به کار و تدریس بود.

مورد بعدی که نمی‌توان از آن چشم پوشی کرد آثاری بود که رفته‌رفته با گذر زمان آماده می‌شدند و در روش اجرایی یک شکل خاص به خود می‌گرفتند. در واقع ابتدای شکل‌گیری تکنیک بلست از این دوران شروع شد و تا امروز ادامه پیدا کرده‌است تا جایی‌که یک نوع امضا شخصی برای هنرمند محسوب می‌شود. در این میان به دلیل رفت‌و‌آمد دانش آموزان با مترو، بعضی از آن‌ها برای انجام تکالیف هنری خود به مجتبی رستمی در گالری بهشت مراجعه می‌کردند و وی با اشتیاق تمام در این مورد به آن‌ها یاری می‌رساند.

از دیگر موارد پیش‌آمده در آن دوران مراجعه مردم به گالری هنرمند بود که هنگام عبور از آن محیط به ویترین گالری نگاه می‌کردند به نوعی گالری بهشت راه‌روی مترو شهید بهشتی را مزین کرده بود. در این میان یکی از کارگران شهرداری هر روز در هنگام برگشت به خانه مقابل ویترین و آثار هنرمند می‌ایستاد و به آن‌ها نگاه می‌کرد. یک بار هم قیمت یکی از آثار را از او پرسید. بعد از مدتی مجتبی رستمی تغییری در آثار پشت ویترین ایجاد کرد و بعضی از آن‌ها را جابجا کرد. همین اتفاق سبب شد شخصی که پیشتر در مقابل آثار می‌ایستاد، هنگام عبور از آن محیط در مقابل ویترین قرار گرفت و ناگهان سراسیمه به سمت هنرمند رفت و از او پرسید نقاشی های پشت ویترین فروخته شده‌اند؟

مجتبی رستمی با آرامش کارگر شهرداری را به داخل آتلیه دعوت کرد و از او پرسید، کدام نقاشی را می‌گویید؟

او با استرس تمام پاسخ داد همان که یک سبد گل بود. آن را فروخته اید؟

هنرمند در جواب اثر را به ایشان نشان داد و در همان لحظه شخص نفس راحتی کشید که همین امر  باعث کنجکاوی نقاش شد تا از او بپرسد چه شده‌است؟

کارگر شهرداری که یک رفتگر ساده بود پاسخ داد من از 2 الی 3 ماه پیش که این اثر را پشت ویترین دیدم از آن خوشم آمد و بعد از اینکه قیمت آن را از شما پرسیدم متوجه شدم که باید برای خرید آن پول‌هایم را جمع کنم.

در همان لحظه مجتبی رستمی وقتی این علاقه و اشتیاق را دید وبا توجه به اینکه براین اعتقاد بود هر فردی اگر به تابلویی علاقه داشته‌باشد، ناخواسته یا خودخواسته آن چیز برای او می‌شود، پس چه بهتر که اثر به شخص داده شود و به او گفت این اثر به عنوان هدیه تقدیم به شما، اما او نپذیرفت و گفت شما برای کشیدن این آثار زحمت کشیده‌اید و با توجه به اینکه اثر هنری قیمت ندارد و نباید درباره‌ی قیمت آن با هنرمندش صحبت کرد، من تنها خواهشی که دارم این هست؛ اثر را برای من کنار بگذارید تا من پول کامل را بیاورم و آن را خریداری کنم. هنرمند در ادامه به خریدار اثر گفت هرچقدر که تا الان جمع کرده‌ایید را برای خرید این نقاشی پرداخت کنید و مابقی آن را به عنوان تخفیف از طرف من در نظر بگیرید. همین باعث خوشحالی خریدار شد و تابلو را خریداری کرد و بعد از بسته بندی، آن را با خود برد. این اتفاق یک درس بزرگ برای هنرمند به حساب می‌آمد، انسان‌های بزرگ قدر هنر را به این شکل می‌دانند و این اتفاق برای او بسیار قابل احترام و با ارزش بود.

نویسنده: شروین‌کندری

An art drama

After renting Mojtaba Rostami’s studio, he thought of making changes in his personal space, so he separated the showcase and the main space, in other words, he designed a suitable decor to get out of the simplicity. He had two reasons for doing this, the first one was to create a safe space that was suitable for painting away from noise and the eyes of travelers, and the second reason was that the students could learn and work better. After finishing the decor, the artist installed his chosen and desired works on the gallery window. Then he prepared a text with the title that students are accepted in this studio and named his gallery Behesht.

Several events happened to him in Atelier Behesht during that time, among these events, the sale of portrait works with colored pencils that were left over for the artist from previous exhibitions and training in oil painting were among the other important events of that era. Almost every day, after teaching at school, he quickly went to Behesht Studio, which was located in the Shahid Beheshti subway, and worked and taught there until 10 o’clock at night.

The next thing that cannot be ignored was the works that were gradually prepared with the passage of time and took on a specific form in the execution method. In fact, the beginning of the formation of the blast technique started from this era and has continued until today to the point where it is considered a type of personal signature for the artist. In the meantime, due to the commuting of students by subway, some of them would refer to Mojtaba Rostami at Behesht Gallery to do their art assignments, and he would help them with all his enthusiasm.

One of the other things that happened at that time was that people went to the artist’s gallery, and when they passed by, they looked at the showcase of the gallery. In a way, Behesht Gallery had decorated the Shahid Beheshti subway corridor. In the meantime, one of the municipal workers stood in front of the showcase and the artist’s works every day while returning home and looked at them. He once asked him the price of one of the works. After some time, Mojtaba Rostami made a change in the works behind the showcase and moved some of them. This incident caused the person who used to stand in front of the works to stand in front of the showcase while passing through that area and suddenly rushed to the artist and asked him if the paintings behind the showcase were sold?

Mojtaba Rostami calmly invited the municipal worker into the studio and asked him, which painting are you talking about?

He answered with full stress, which was a basket of flowers. Have you sold it

In response, the artist showed the work to him and at that moment the person breathed a sigh of relief, which caused the painter’s curiosity to ask him what happened?

The municipal worker, who was a simple sweeper, replied, I liked this work since 2-3 months ago when I saw it behind the window, and after I asked you its price, I realized that I have to collect my money to buy it.

At that moment, when Mojtaba Rostami saw this interest and passion, and considering that he believed that if any person is interested in a painting, it will become his or her unwillingly or willingly, so what is better if the work is given to the person and he told him this The work was presented to you as a gift, but he did not accept it and said that you worked hard to draw these works and considering that the work of art has no price and you should not talk about its price with the artist, my only request is this; Keep the work for me so that I can bring the full money and buy it. The artist further told the buyer of the work to pay as much as you have collected so far for the purchase of this painting and consider the rest as a discount from me. This made the buyer happy and he bought the painting and after packing it, he took it with him. This event was considered a great lesson for the artist, great people appreciate art in this way, and this event was very respectable and valuable for him.

Translate by Shaghayegh Kondory